Energiehub Twente stimuleert lokaal energiegebruik en waterstoftransitie

In Overijssel krijgt de energietransitie een innovatieve impuls met de ontwikkeling van de ‘Energiehub Twente’. Dit project, gedragen door lokale organisaties en ondersteund door het Regio Deal programma Toekomstbestendige Bedrijventerreinen Twente, laat zien hoe slimme samenwerking en regionale inzet kunnen leiden tot een toekomstbestendig energiesysteem. Jasper Heutinck van Hydronex (dochteronderneming van Roelofs Groep) en Ton Beune van de H2Hub Twente zijn nauw betrokken bij het project.

Van zandwinning naar slimme energiehub

Wat begon als de zoektocht naar meer gebruiksmogelijkheden voor een zandwinlocatie in Vriezenveen, is uitgegroeid tot een ambitieus project waarin zon, wind, waterstof en batterijopslag samenkomen. Hydronex, Fieten Olie, H2Hub Twente en de gemeente Twenterand werken sinds 2022 aan de ontwikkeling van een lokaal energiesysteem.

“Voor de zandwinplas hebben we plannen ontwikkeld voor een drijvend zonnepark van 10 hectare. Ook zijn er in de buurt externe plannen voor een windpark. Maar door het volle elektriciteitsnet, moet je slimme dingen doen met de energie die je opwekt. Met een lokale energiehub kunnen we de duurzame stroom achter de meter gebruiken”, zo licht Jasper toe.

Koppeling van opwekking en gebruik

De energiehub wordt gerealiseerd bij bedrijventerrein Oosterweilanden. Omdat het elektriciteitsnet zijn grenzen bereikt – ook wel netcongestie genoemd –  is het terugleveren van energie of het aansluiten van nieuwe bedrijfslocaties aan het net vaak niet meer mogelijk. Daarom is het essentieel om opgewekte energie lokaal te gebruiken zonder transport over het bestaande stroomnet. De hub fungeert dan als buffer tussen vraag en aanbod, waarbij energie wordt opgeslagen en later weer beschikbaar komt.

Waterstof speelt hierin een sleutelrol. Het wordt geproduceerd via elektrolyse, waarbij water wordt gesplitst in waterstof en zuurstof. Het benodigde water komt uit de zandwinplas. Zo wordt niet alleen energie, maar ook water lokaal en circulair ingezet.

“Water wordt steeds schaarser in Nederland, vooral in Twente, dus je krijgt niet zomaar drinkwater van Vitens. We willen water uit het zandwinningsgebied gebruiken en dat met lokale partners zuiveren. Het moet 99,99% puur zijn, anders gaan brandstofcellen kapot,” legt Ton uit.

Bij de H2Hub Twente in Almelo werken ondernemers, kennisinstellingen en overheidspartijen aan onderzoek, ontwikkeling en toepassing van waterstoftechnologie. Het idee voor de Energiehub Twente wordt hier eind 2025 in kleine vorm getest. Omdat verschillende partijen in de hub samenkomen, worden nieuwe ervaringen snel en breed gedeeld. “Er wordt bij de H2Hub veel kennis opgedaan. Studenten doen onderzoek en we werken samen met Duitse partners en verschillende universiteiten in Europa. Ook is bijvoorbeeld Brandweer Twente aangehaakt. Om mee te kijken; hoe regelen jullie de veiligheidsmaatregelen hier, wat moeten wij doen bij een calamiteit? Deze kennis kan dan straks ook bij Twenterand toegepast worden.”

Regio Deal als katalysator

De Regio Deal Twente II subsidie is ingezet voor het faciliteren van het haalbaarheidsonderzoek en de planfase van het project. Nu zijn er verschillende vergunningen aangevraagd en gaat het project zo snel mogelijk door met de realisatiefase. Steun vanuit subsidies maakt het mogelijk om innovatieve, maar financieel uitdagende onderdelen zoals de elektrolyser en het waterstoftankstation te realiseren.

“Innovatieve projecten zijn risicovol, dus heb je aanjaagsubsidies nodig. Anders heb je een onrendabele top en stoppen investeerders er geen geld in. Zonder regelingen zoals de Regio Deal zou dit niet van de grond komen,” benadrukt Jasper.

Leren van projecten

Het project is onderdeel van het Regio Deal Twente II programma Toekomstbestendige Bedrijventerreinen Twente. Hiermee worden collectieve initiatieven voor het verduurzamen van de energievoorziening op bedrijventerreinen gestimuleerd. Dit programma wordt mede mogelijk gemaakt door de Rijksoverheid, Provincie Overijssel, Twente Board, Ondernemend Twente en VNO-NCW Midden. Naast ondersteuning bij het aanvragen van de Regio Deal gelden, wordt kennis binnen het programma gedeeld en knelpunten samen aangepakt.

Energiehub Twente inspireert door de integrale aanpak. Niet alleen met de energiehub, maar ook specifiek met waterstof: de gehele keten wordt lokaal gestimuleerd. Bedrijven in de regio worden betrokken bij de ontwikkelingen en mogelijkheden van het project via informatieavonden en samenwerkingsverbanden. De hub biedt perspectief voor zero-emissie bouwplaatsen, meer waterstofvoertuigen en industriële processen die nu niet volledig kunnen elektrificeren.

“Er moet wel afzet zijn om die waterstof straks te gebruiken, dus dit project is ook bedoeld om de waterstofeconomie te stimuleren”, zo zegt Ton. “Dit vergt veel veranderingen, maar alle bedrijven weten dat ze op den duur van fossiele brandstoffen af moeten. Door netcongestie is een transitie naar volledig elektrisch voorlopig niet mogelijk. De toepassing van waterstof kan dan een uitkomst zijn. Als je nu niks doet, ben je straks te laat.”

De weg vooruit

De Energiehub Twente is een voorbeeld van hoe regionale samenwerking, innovatieve technologie en gerichte subsidies kunnen leiden tot veelbelovende stappen naar een robuust en duurzaam energiesysteem. Het project draagt bij aan het oplossen van netcongestie, stimuleert lokaal energiegebruik en versnelt de waterstoftransitie. Met de geplande operationele start vóór 2028, zetten ze in Twenterand een flinke stap richting een duurzame toekomst.

Bedrijven kunnen nog aansluiten bij het programma TBBT Twente: er volgt begin 2026 een nieuwe aanmeldronde. Wil je meer weten? Kijk op www.vno-ncwmidden.nl/tbbt-twente of neem contact op met het programmateam Toekomstbestendige Bedrijventerreinen Twente via menno@ondernemendtwente.nl.