Proximities: wat het wereldnieuws betekent voor jouw bedrijf

De Teams-call valt plotseling stil. Aan de andere kant, in het zuiden van Oekraïne, moeten de deelnemers schuilen. Even later schuiven ze weer aan, met stof in hun haren. In Leusden zit een medewerker van Proximities achter haar scherm. Ze studeerde geschiedenis en had nooit eerder zoiets meegemaakt, maar nu coördineert ze drie keer per dag de verplaatsing van 120 medewerkers van een klant in Oekraïne. Met hun gezinnen erbij gaat het om zo’n 500 mensen. “Je weet niet of ze de volgende dag weer in de call zitten. Dat doet iets met je.”

Het is een uitzonderlijk voorbeeld, maar het laat precies zien waar Proximities voor staat. Het bedrijf helpt organisaties grip te krijgen op risico’s die ver buiten hun eigen muren ontstaan, van geopolitieke spanningen tot criminaliteit en sabotage. Oprichter Daan Brink vat het zo samen: “Wij vertalen wat je aan de talkshowtafel hoort naar wat het voor jouw organisatie betekent. Van het wat naar het so what.”

Een buienradar voor risico’s

Proximities is een risk consulting bedrijf, gespecialiseerd in inlichtingen- en veiligheidsvraagstukken. Het werkt op vier domeinen: risk, intelligence, security en resilience. Elke opdracht begint met een vraag die groter is dan de klant zelf. Wat betekent een oorlog voor een bedrijf met mensen in die regio? Wat als statelijke actoren, activisten of criminelen een organisatie in het vizier krijgen? Het team brengt zo’n vraagstuk terug tot scenario’s, van het meest waarschijnlijke tot het meest gevaarlijke, en kijkt dan wat de klant vandaag en morgen kan doen om te voorkomen dat het bedrijf geraakt wordt.

Inzicht en actie horen daarbij onlosmakelijk samen, benadrukt Daan. “Als je alleen een beeld hebt maar niet weet welke besluiten je erop loslaat, heb je er niks aan. En als je alleen maatregelen neemt zonder te weten waarom, kun je nooit effect meten. Dan ben je een kip zonder kop.”

Juist die koppeling onderscheidt Proximities van de grote strategische adviesbureaus. Daan zegt het met een knipoog: “Die geven seizoensweerberichten. In de winter is het koud, in de zomer warm. Wij willen een weekvoorspelling geven of soms zelfs een buienradar zijn. Dat is spannender, want zit je ernaast, dan zie je dat meteen. Maar we hebben zoveel vertrouwen in hoe we het doen en met wie we het doen, dat we dat aandurven. Soms gaat het om mensenlevens.”

Dat ‘met wie’ is geen bijzaak. Het vaste team van 27 fte, aangevuld met een flexibele schil tot zo’n veertig mensen, combineert oud-defensiemedewerkers met gemotiveerde young professionals. Elke dag lunchen ze samen en juist daar ontstaan de scherpste discussies. “Soms overtuigen de jongeren de ervaren collega’s en soms andersom.” Bij de evacuatie in Oekraïne bleek wat die mix waard is. Het grotendeels niet-militaire team raakte volledig betrokken. “Dit was geen commerciële transactie. Het was echte verbondenheid met mensen die hun levenszekerheid op dat moment in onze handen legden.”

Wie klopt er aan bij Proximities?

In de beginjaren werd Proximities vooral gebeld als het al brandde: een ontvoering in het buitenland of medewerkers die uit een oorlogsgebied moesten worden gehaald. Die rol bestaat nog steeds, maar steeds meer organisaties komen naar Proximities uit voorzorg. Ze worden door media, werkgeversverenigingen of brancheorganisatie gewezen op kwetsbaarheden. Sommige klanten willen toetreden tot de defensiemarkt en vragen zich af aan welke eisen ze moeten voldoen.

Koude acquisitie is er nauwelijks. Nieuwe klanten komen via mond-tot-mondreclame en wie eenmaal binnen is, blijft vaak. Damen Shipyards en Gasunie zijn al zo’n tien jaar klant. “Dat begon heel klein en inmiddels helpen we ze op veel facetten.” De sweet spot ligt bij het grotere mkb tot en met middelgrote corporates. “Bij deze bedrijven is nog een hechte band tussen de lagen in een organisatie en een intrinsieke verantwoordelijkheid voor je eigen mensen.”

Proximities noemt zichzelf niet sectorspecifiek maar complex-specifiek. Het werkt voor ministeries en ambassades, de olie- en gassector, logistiek, de halfgeleiderindustrie, banken en institutionele beleggers. Cybersecurity laat het bewust over aan gespecialiseerde partners. Na een cyberaanval kijkt het team dus niet naar de digitale sporen, maar naar wie de intentie had om een bedrijf plat te leggen en welke signalen vooraf over het hoofd zijn gezien.

Wat al die klanten de laatste jaren gemeen hebben, laat zich in één woord vangen: weerbaarheid.

Weerbaarheid begint aan de keukentafel

Nu weerbaarheid hoog op de agenda staat, groeit Proximities hard. Soms omdat regelgeving het vraagt, maar vaak ook omdat ondernemers hun bedrijf echt robuuster willen maken. Volgens Daan heeft weerbaarheid drie kanten: conceptueel, fysiek en mentaal. Vooral die laatste wordt onderschat. Hij noemt de overstromingen in Limburg. Brandweerlieden die hoog woonden, stonden direct in de kazerne. Wie laag woonde, was eerst bezig de eigen spullen naar boven te brengen.

Daarom kijkt Proximities verder dan de bedrijfspoort. Stel dat een organisatie in de vitale infrastructuur 96 uur zelfstandig moet kunnen draaien. Dan wordt een werknemer na 48 uur gebeld om een collega af te lossen, terwijl zij misschien net met haar gezin zonder verwarming zit. “Weerbaarheid gaat dan ook naar het gezin toe.” Het is een les uit Defensie: wie op uitzending ging, wist dat de eenheid thuis een oogje in het zeil hield. “Daarmee bleef het gezin stabiel en bleef ook de collega stabiel in het inzetgebied.”

Trots op wat we maken

Die blik, waarin een organisatie in de eerste plaats uit mensen bestaat, zegt veel over Daan zelf. En over de weg die hij aflegde van de krijgsmacht naar het ondernemerschap.

Na 19 jaar bij Defensie keek Daan met frisse ogen naar het Nederlandse bedrijfsleven. Wat hij zag, verraste hem. “Ik kwam bij bedrijven waar ik nog nooit van had gehoord en dacht: wauw, dat wij dit in Nederland hebben. Zulke mooie bedrijven, in elk formaat. En toch zie je er zo weinig van.”

Dat Nederlanders hun bedrijven niet graag op een voetstuk zetten, vindt hij jammer. Geld verdienen heeft hier al snel een vies randje, terwijl juist dat geld de samenleving draaiende houdt. “Ik heb tien jaar aan veiligheid in de wereld kunnen werken omdat iemand belasting betaalde. Dat geld moet ergens verdiend worden.” Trots op onze dienstverlening en maakindustrie is daarom op zijn plaats, vindt hij. “Op een gepaste manier. Het zorgt er ook voor dat we autonomie houden, in Nederland en in Europa.”

Dat besef groeit, ziet hij. Niet om fijne redenen, maar de geopolitieke werkelijkheid opent ogen. Met de opkomst van de defensie-industrie ontstaat bovendien weer ruimte om te bouwen en te vernieuwen. “We gaan weer daadwerkelijk iets creëren. Constructief en duurzaam bouwen aan de toekomst, om krachtiger te worden. Dat vind ik mooi.”

Om die kansen te grijpen, hanteert Proximities een eenvoudige driehoek: kunnen, willen en mogen. Mogen gaat over de wettelijke kaders, willen over het ethische kompas, en kunnen is kansdenken. “Als je ethische bandbreedte smaller is dan de juridische, loop je zelden tegen het mogen aan en ga je snel naar het kunnen. Dat kunnen we echt, in Nederland en in Europa.” Waar het nog wel eens aan schort, is de uitvoering. “Het verschil tussen een goed plan en succes is het kunnen uitvoeren.” Hij pleit ervoor dat hoogopgeleiden vaker op de werkvloer beginnen, zoals hij zelf op de Militaire Academie. “Je begint met je gezicht groen maken en leren wat een aanval is, in de modder. Ook de Commandant der Strijdkrachten is ooit zo begonnen. Hoeveel CEO’s kunnen dat zeggen?”

Elkaars werkelijkheid begrijpen

Die werelden van Defensie en bedrijfsleven dichter bij elkaar brengen, is waar Daan de komende jaren de grootste kansen ziet. Nu begrijpen ze elkaar nog te weinig. “Bedrijven zijn geen leverancier, maar een enabler en een multiplier.” Dat vraagt begrip voor elkaars drijfveren: winst is geen doel op zich, maar de basis om te investeren in mensen en vernieuwing. Hij pleit daarom voor meer uitwisseling van mensen tussen overheid en bedrijfsleven.

Aan zijn mede-ondernemers bij VNO-NCW Midden geeft hij één advies mee: weet wat er om je heen gebeurt en wat dat betekent voor je mensen, je middelen, je informatie en je reputatie. Niet in paniek raken bij elke krantenkop, maar ook niet alles negeren. “Als je overal op reageert, word je gek. Als je nergens op reageert, ben je onvoorbereid. Je moet de balans vinden tussen het wat en het so what.”

“Ik ben twaalf jaar actief in het bedrijfsleven en er is voor mij een wereld opengegaan. Als we naar elkaar toekomen, met begrip voor wat de ander drijft, is er zoveel samenwerking mogelijk. Je moet het echt met elkaar doen.”