“Alleen loop je harder, samen kom je verder”; waarom we samenwerken op bedrijventerreinen stimuleren

Ondernemers hebben veel wensen, uitdagingen en verplichtingen op het gebied van verduurzaming en energie. Sommige zaken pak je het snelst zelf aan. Energiebesparingsmaatregelen, een modern kantoor waar je werknemers ook tijdens een hittegolf prettig blijven werken, goede beveiliging van je pand. Maar wat als je net buiten je erfgrens kansen of problemen ziet, over de veiligheid van het terrein, hittestress op een zomerdag of de bereikbaarheid met OV?

Daarvoor biedt een goede samenwerking met mede-ondernemers op jouw bedrijventerrein en de gemeente uitkomst. Jacoline ter Maaten en Fernando Arrabal, projectleiders Organisatiegraad verhogen op Bedrijventerreinen bij VNO-NCW Midden, ondersteunen ondernemers(verenigingen) en gemeentes bij de eerste stappen naar een bedrijventerrein dat klaar is voor de maatschappelijke, economische en ecologische uitdagingen van nu en de toekomst. Hoe ze dat doen en wat ondernemers er zoal mee kunnen bereiken, dat lees je in dit artikel.

Waarom zou je willen samenwerken op een bedrijventerrein in een ondernemersvereniging?

“Een hogere organisatiegraad op een bedrijventerrein, bijvoorbeeld in de vorm van een lokale vereniging, is voor ons niet een doel op zich”, vertelt Fernando. “Het is een instrument voor ondernemers om samen je doelen te bereiken. Daarom wordt er tijdens het traject ook uitgevraagd bij de ondernemers; wat zijn jouw ervaringen op het terrein, behoeften, uitdagingen en interesses? Zo wordt er gekeken of er genoeg raakvlakken zijn om samen mee aan de slag te gaan op de korte en lange termijn.”

Jacoline vult aan: “Dat is dan een van de voordelen van een hogere organisatiegraad; als ondernemer kan je samen met je buren gedeelde uitdagingen aanpakken. Dan heb je minder individuele kosten en kan je een grotere impact maken. Wanneer je samen het bedrijventerrein aantrekkelijker maakt, kan dit ook de waarde van je pand verhogen.”

Beveiliging en vergroening zijn een aantal van de onderwerpen die vaak samen wordt opgepakt. Wanneer een terrein last heeft van netcongestie, kan het collectief ook een goede springplank zijn om dat probleem te verminderen. “In Druten hebben ondernemers zich vorig jaar georganiseerd zodat ze samen naar een Groepstransportovereenkomst (GTO) konden toewerken. Hiermee kan de ondernemer met een te groot contract bij de netbeheerder, stroom delen met ondernemers die willen elektrificeren en uitbreiden.”

Lees hier meer over de plannen in Druten >

De samenwerking met de gemeente kan ook versimpeld worden via het collectief. “Je hoeft niet allemaal individueel contact op te nemen met de gemeente als je vragen hebt over de openbare ruimte op het terrein. Onderhoud kan je beter afstemmen of deels zelf in de hand nemen, met financiële bijdrage van de gemeente, zoals het groenonderhoud.”

Als je er zoveel mee kan bereiken, wat zijn dan de nadelen van een goed georganiseerd bedrijventerrein? “Er zullen kosten verbonden zijn aan het uitvoeren van de plannen en voor degene die deze coördineert of het terrein beheert, zoals een parkmanager. Voor verduurzaming en vergroening zijn wel vaak subsidies beschikbaar. Ook kost het je als ondernemer tijd. Het kan lastig zijn om de keus te nemen om tijd te besteden aan het collectief, terwijl je al druk genoeg bent met je bedrijf.”

Hoe werkt VNO-NCW Midden aan de collectieven op bedrijventerreinen?

“Fernando en ik werken in Gelderland als projectleiders aan het project Organisatiegraad verhogen op Bedrijventerreinen”, deelt Jacoline. “Deze aanpak wordt mede mogelijk gemaakt door een landelijke subsidieregeling, de SPUK, die samenwerking en verduurzaming op bedrijventerreinen stimuleert. Wij pakken dit traject samen met de provincie Gelderland op.”

“Ons doel is om in juni 2027 op 91 bedrijventerreinen dit traject te hebben uitgevoerd. Deze trajecten duren per terrein ongeveer een halfjaar. In het begin, in 2025, was het veel opstarten en interesse inventariseren. We hebben ondertussen al 30% afgerond, daar zijn we tevreden mee. We zijn op meer dan 100 terreinen in Gelderland actief, maar we houden er rekening mee dat sommige projecten vroegtijdig worden gestopt. Dan blijkt tijdens het proces dat draagvlak mist, of dat ondernemers op dat terrein niet veel gedeelde uitdagingen hebben. Daarom is het goed om op veel terreinen al trajecten te hebben lopen”, zegt Fernando.

De manier waarop Fernando en Jacoline met de ondernemers op een bedrijventerrein toewerken naar een collectief is op elke locatie anders. De situatie is nergens identiek. Dat begint volgens Jacoline al bij het eerste contact: “Dit verschilt per traject. Soms neemt de gemeente contact met ons op, soms een parkmanager die er al zit, een groepje ondernemers of maar één ondernemer. Ondernemers hebben vaak een regiomanager van VNO-NCW Midden gesproken of kennen een van onze bestuurders, waardoor ze op de hoogte zijn van dit project.”

Uit welke stappen bestaat het project?

Globaal wordt er wel bij elk traject gebruik gemaakt van een stappenplan, zodat geen belangrijke onderdelen worden overgeslagen. Na het eerste contact en ophalen van informatie volgt stap 1; de mogelijke opstart. Hiervoor wordt gezocht naar ambassadeurs, ondernemers die een uitdaging hebben en hier graag met collega-ondernemers mee aan de slag gaan. Zo wordt het eerste draagvlak voor een collectief gecreëerd en de keuze gemaakt; gaan we door met het traject of niet?

Bij stap 2 worden behoeften geïnventariseerd bij ondernemers en het draagvlak weer getoetst. Voor het uitvoeren van de inventarisatie wordt samengewerkt met de aanwezige parkmanager of een nieuwe parkmanagementspecialist. Middels een enquête geven de ondernemers op het terrein hun mening over verschillende onderwerpen, zoals het huidige onderhoud van het terrein, hoeveelheid contact met de buren, waardering van de faciliteiten, interesse in projecten en meer.

De laatste stap van het traject is over het algemeen de businesscase en planvorming. Voor de korte en de lange termijn wordt een uitvoeringsplan opgesteld. Daarmee hebben de ondernemers zicht op de mogelijkheden, stappen die ze moeten zetten en wat ze met elkaar kunnen aanpakken. “Soms gaan we nog iets verder en ondersteunen we ook met het opzetten van de entiteit. Maar daar zijn ook andere subsidies voor beschikbaar, namelijk voor de procesondersteuning”, vertelt Fernando.

Achter de schermen vindt er natuurlijk nog veel meer plaats. In elke Gelderse regio zijn er adviseurs vanuit de provincie betrokken. Ook zijn er samen met beleidsmedewerkers van gemeenten, wethouders, de provincie en andere betrokkenen regelmatig Communities of Practice. Zo wordt uitgewisseld waar verschillende partijen mee bezig zijn en waar we elkaar kunnen versterken.

Hebben jullie voorbeelden van het project?

“Jazeker!”, zegt Jacoline. “Vorig najaar zijn bijvoorbeeld op Het Broek en Nieuwe Haven in Arnhem nieuwe ondernemersverenigingen voor de terreinen opgericht. En deze zomer zijn we gestart bij Vèèneslat in de Achterhoek.”

Wat moet je doen als ondernemer om aan de slag te gaan met organisatiegraad?

Ben jij een ondernemer op een terrein waar je graag met organisatiegraad aan de slag wilt, maar hebben we nog geen contact gehad? Stuur een mailtje naar Jacoline (voor de regio’s Arnhem-Nijmegen en Achterhoek) of Fernando (voor regio’s Rivierenland, Stedendriehoek en VeluweVallei). We helpen je graag bij de eerste stappen richting een goed georganiseerd bedrijventerrein.

Jacoline ter Maaten