Tour de TBBT: De routes naar een toekomstbestendig bedrijventerrein
1 oktober 2026Over snelwegen, stedelijke straten en landweggetjes gingen we dinsdag 22 september op ontdekkingsreis. Waarnaartoe? Toekomstbestendige bedrijventerreinen en de ondernemers die daaraan werken!
Bij het woord bedrijventerrein denken velen nog steeds aan grijs, grootschalig en saai. Maar juist op deze locaties is ontzettend veel bedrijvigheid, innovatie, werkgelegenheid, en dus potentieel! 1 op de 3 mensen werkt op een bedrijventerrein, en maar liefst 40% van het BBP wordt er verdiend. Een goede reden dus om te ontdekken wat er nu precies gebeurt op deze terreinen. Dat deden we op 22 september samen in de bus. Projectleiders, gemeente- en provinciemedewerkers, ondernemers en onderzoekers stapten in. Bekijk de video voor een terugblik op de tour en de projecten of lees hieronder meer!
Wat bedoelen wij met ‘TBBT’?
Onder de noemer van verschillende toekomstbestendige bedrijventerreinen ‘TBBT’ programma’s werken publieke en private partijen samen aan bedrijventerreinen die klaar zijn voor de uitdagingen van de toekomst. Samen pakken ze onder meer de energietransitie, verbetering van de veiligheid, bereikbaarheid van terreinen, vergroening en verduurzaming, wateroverlast of –tekort en de organisatiegraad aan. Vanuit VNO-NCW Midden dragen we als penvoerder bij aan de uitvoering van 5 TBBT programma’s in de regio’s Arnhem-Nijmegen, Rivierenland, Stedendriehoek, Twente en Zwolle. Deze programma’s worden in samenwerking uitgevoerd en gefinancierd vanuit het Rijk via Regio Deals en met lokale investeringen van ondernemers(verenigingen), provincies, gemeenten, kennisinstellingen, en andere organisaties.
Bij veel van de lopende projecten worden nieuwe ontwikkelingen getest, zoals lokaal samenwerken in energiehubs. Terwijl elk project en situatie uniek is, moeten er wel vaak vergelijkbare stappen worden gezet of dezelfde zaken worden uitgezocht. Daarom stimuleren de Regio Deal programma’s ook kennisdeling tussen de projecten in de regio. Maar buiten de regio kan ook veel worden geleerd! Met deze tour werden deelnemers en geïnteresseerden daartoe uitgenodigd.
Eerste halte: Reginox en de energiehub van De Mors
De tour startte op bedrijventerrein De Mors in Rijssen, Twente. Bij Reginox, welteverstaan: ontwerper en producent van spoelbakken en werkbladen voor in de keuken. CEO Wim ter Steege nam de aanwezigen mee in het bedrijf met een presentatie en korte rondleiding. Wim is ook de contactpersoon voor het project ‘Energy-hub De Mors Rijssen’. Dit project wordt mede mogelijk gemaakt door het Regio Deal programma TBBT Twente, wat focust op het versnellen van onderzoeken naar en de realisatie van energiehubs en andere samenwerkingen op bedrijventerreinen die de energievoorziening verduurzamen. “We hebben geïnvesteerd in zonnepanelen, waardoor we energieneutraal zijn, maar ook op zonnige dagen energie over hebben. Ook hebben we nog een grote aansluiting op het elektriciteitsnet. Die capaciteit willen we graag delen met ondernemers die dat niet hebben”, deelde Wim.
Via de samen opgerichte REC Rijssen-Holten B.V. werken 6 ondernemers op De Mors aan het realiseren van een lokale energiehub. Na de implementatie van Energiemanagementsystemen (EMS) wordt nu in samenwerking met netbeheerder Enexis toegewerkt naar een Groepstransportovereenkomst (GTO). Daarmee kunnen de bedrijven in de toekomst energie en beschikbare transportcapaciteit slimmer met elkaar delen. Ook batterijen en andere vormen van flexibiliteit kunnen daarbij een rol gaan spelen.
De voortgang van de energiehub en de GTO-pilot werden tijdens de tour verder toegelicht door Peter van Tuijl van On E Target en Liza Wilts van Enexis. Ook de burgemeester van Rijssen-Holten en verschillende wethouders waren hierbij aanwezig. De rondleiding door Reginox maakte vervolgens tastbaar waar al die energie uiteindelijk voor bedoeld is: ondernemerschap, innovatie en duurzame groei.
Meer weten over het project op De Mors en TBBT Twente? Klik hier >
Tweede halte: GROHW laat waterstof tot leven komen
Na de eerste gezellige busrit naar Deventer was de tweede stop Nefit Bosch op bedrijventerrein Kloosterlanden. Hier stond het project GROHW centraal, onderdeel van de publiek-private samenwerking TBBT Stedendriehoek en Regio Deal programma Smart Energy Hubs. Waar bij De Mors de focus ligt op slim omgaan met elektriciteit, draait het hier om de mogelijkheden van groene waterstof.
Grote ambities zijn er genoeg als het gaat om waterstof, maar GROHW laat vooral zien hoe die ambities stap voor stap werkelijkheid worden. Tijdens de tour bezochten we het R&D centrum wat Nefit Bosch in 2025 heeft geopend. “In het nieuwe R&D centrum voeren we onder meer duurtesten uit met onze nieuwe cv-ketels die op waterstof werken. Deze willen we in 2029 op de markt brengen. Voor het testen is een permanente aanvoer van grote hoeveelheden groene waterstof nodig”, aldus Markus Baumeister, Director Engineering bij Nefit Bosch.
Daar komen GROHW en Essent bij kijken. Tijdens de tour leidden Markus Baumeister en Matthijs Pennings, Project manager public funding bij Essent, de aanwezigen rond in het R&D centrum en over het terrein. Matthijs vertelde hierin meer over het waterstofstation. “Binnen het project GROHW hebben wij een waterstofontvangststation gerealiseerd, met als klant Nefit Bosch. De waterstof wordt momenteel met een tankwagen aangevoerd. In de toekomst willen we hier graag een waterstofproductiefabriek, oftewel elektrolyser, bouwen. Via pijpleidingen kan het dan op het hele bedrijventerrein worden geleverd.”
De deelnemers kregen zo inzicht in de rol die waterstof kan spelen binnen een betrouwbaar en toekomstbestendig energiesysteem. Tegelijkertijd werd duidelijk dat innovatie niet ontstaat achter een bureau, maar juist door in de praktijk partijen samen te brengen rond concrete uitdagingen.
Meer weten over het project GROHW en TBBT Stedendriehoek? Klik hier >
Derde halte: de kracht van samenwerken in Olst-Wijhe
De laatste halte bracht ons naar een Regio Deal project in regio Zwolle. In gemeente Olst-Wijhe staat niet energie, maar organisatiekracht centraal. Op de bedrijventerreinen De Enk, De Meente, De Meente Noord en Wesepe werken gemeente en ondernemers samen aan professioneel parkmanagement. Met de in 2022 opgerichte Ondernemerskring Olst-Wijhe als basis worden stappen gezet op het gebied van collectieve inkoop, verduurzaming en het creëren van een aantrekkelijke en veilige werkomgeving.
Floris Mensinga en Jankees Klapwijk van PM Bedrijventerreinen zijn aan de slag voor de Ondernemerskring om parkmanagement voor deze terreinen op te zetten. “Wanneer we de basis goed op de rit hebben, gaan we samen onderwerpen als toekomstbestendigheid, hittestress en de energietransitie oppakken. Maar het gaat uiteindelijk ook om een bedrijventerrein waar de ondernemers elkaar kennen en wanneer je er bent, dat je denkt, wat een fijne omgeving is dit”, deelde Jankees.
Dit werd beaamd door Dorien van Remmen van Van Remmen UV Technology, producent van waterzuiverende oplossingen. Bij hun locatie op het platteland van Wijhe werden de busreizigers hartelijk verwelkomd. “Wij zitten hier heel mooi, maar omdat we aan het groeien zijn wordt ons eigen terrein een beetje krap. Daarom gaan we verhuizen naar De Meente Noord in Olst. We zouden als bedrijf graag ergens zitten waar je je thuis voelt, maar ook verbinding hebt met de buren en waar je medewerkers en klanten fijn kan uitnodigen.”
Meer weten over het project Verhogen aantrekkelijk vestigingsklimaat Olst-Wijhe? Klik hier >
Niet één juiste route
Door ondernemers in verschillende regio’s en met verschillende projecten te bezoeken, werd duidelijk dat er veel van elkaar geleerd kan worden, maar ook dat niet één route naar een toekomstbestendig bedrijventerrein bestaat. Soms begin je met vergroening of ingewikkelde technische toepassingen, soms simpelweg met ondernemers die elkaar weten te vinden, een gemeente die wil meedenken en een gezamenlijke agenda voor de toekomst.
Foto’s en video door: VanSelfie

































